Kırşehir – Cacabey’in bilim mirası, gökyüzü gözlemleri, atölyeler ve söyleşilerle yeni kuşaklarla buluşacak.
Kırşehir Belediyesi ve BAAK öncülüğünde 24 Ekim 2026 Cumartesi günü yapılacak Halk-Bilim Buluşması’na bütün yurttaşlar davet edildi. Kırşehir Belediyesi, şehrin astronomi mirasını toplumla buluşturmak ve ışık kirliliğiyle mücadeleye yönelik faaliyetler geliştirmek hedefiyle Bilim ve Amatör Astronomi Kulübü Derneği (BAAK) ile işbirliği başlattı.
Ayrıntılar
Kent merkezi ve çevresinde yapılan saha incelemelerinde gökyüzü parlaklığı ölçülürken, gözlem yapılabilecek alanlar ele alındı. Faaliyetlerin halka açılan ilk etkinliği, 24 Ekim 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilecek Halk-Bilim Buluşması olacak.
Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu’nun görüşleri ışığında yürütülen faaliyetlere, Belediye Başkan Yardımcısı Nazım Köksal ve belediye çalışma grubu iştirak etti. Öte yandan, BAAK Başkanı Cem Özkan, Canan Bilgi ve Atila Tınkılıç’ın yer aldığı ekip, 11-12 Eylül tarihlerinde farklı noktalarda incelemeler yaptı.
Belediyenin paylaştığı bilgilere göre, Cacabey Gökbilim Medresesi’nde 11 Eylül akşamı SQM cihazıyla gerçekleştirilen ölçümde 17,70 mag/arcsec² değeri kaydedildi. Açıklamada, kent aydınlatmalarının gece gökyüzünü belirgin biçimde parlattığına ve tarihi yapının bulunduğu noktadan sadece birkaç parlak yıldızın seçilebildiğine dikkat çekildi.
Ekicioğlu, Cacabey’in bilim mirasının Kırşehir açısından taşıdığı önemi vurgulayarak, kontrolsüz dış aydınlatmanın gökyüzü gözlemlerinin yanında doğal gece düzenini de etkilediğini dile getirdi. Çalışmalarla hem toplumsal farkındalığın artırılması hem de kalıcı, uygulanabilir çözümler geliştirilmesi hedefleniyor.
Belediyenin yaptığı açıklamada, doğal gece karanlığının korunmasının ekosistem açısından önem taşıdığına da dikkat çekildi. Aydınlatmanın ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesi, bu nedenle çevresel bir sorumluluk olarak ele alınıyor.
Araştırmanın önemli başlıklarından birini, gökyüzü gözlemlerine uygun alanların belirlenmesi oluşturdu. Şehrin kuzeyindeki Maden Çukuru’nun coğrafi özellikleri bakımından park düzenlemesine elverişli olduğu ele alındı.
Ancak kent ışıklarının yansımaları dolayısıyla alanın karanlık gökyüzü parkı için beklenen koşulları henüz karşılamadığı, buna karşılık kent gökyüzü parkı olarak ele alınabileceği aktarıldı. Cinli Höyük ve Seyfe Gölü yakınlarındaki ölçümler ise farklı bir potansiyele işaret etti.
Ekibin ön değerlendirmesinde, bu noktaların uluslararası karanlık gökyüzü parkı ölçütlerine yaklaşabildiği ifade edildi. Çevredeki aydınlatmaların iyileştirilmesiyle orta vadede böyle bir park oluşturulabileceği ifade edilirken, değerlendirmeler henüz bir tescil anlamı taşımıyor.
Kervansaray Dağları’ndaki incelemelerde karşılaşılan taş örme yapılar da çalışma notlarına yansıdı. Bu yapıların mezar veya gökyüzüyle ilişkili tapınak olabileceği yönünde ön değerlendirmeler gerçekleştirildi.
Ancak yapıların tarihsel işlevine ilişkin kesin bir sonuca ulaşılmış değil. Işık kirliliğinin azaltılması için belediye parklarındaki aydınlatmaların doğru yönlendirilmesi, gereğinden fazla ışığın önlenmesi ve ihtiyaç dışı kullanımın sınırlandırılması öneriliyor.
Böylece gece gökyüzünün görünürlüğünü artıracak düzenlemelerin, kent yaşamının ihtiyaçları gözetilerek uygulanması amaçlanıyor. Orta vadede DarkSky International ölçütleri ışığında “Kentsel Gece Gökyüzü Yeri” statüsüne yönelik faaliyetler yapılması da gündemde.
Bu kategori, karanlık gökyüzü parklarından farklı olarak, ışık kirliliğinin yoğun olduğu yerleşimlerde gökyüzü farkındalığını ve uygun aydınlatma uygulamalarını geliştirmeyi esas alıyor. Kırşehir Kent Konseyi Başkanı Müfit Göçen ve yetkililerle düzenlenen görüşmelerde, halkın kullanımına açık kalıcı bir teleskop kurulması fikri de ele alındı.
Öneri, Cacabey’in bilim mirasını günlük yaşamla buluşturabilecek seçenekler arasında bulundu. BAAK’ın on yıllık bilim iletişimi deneyiminden yararlanılacak süreçte, gökyüzü turizmi olanakları da değerlendiriliyor.
Uluslararası tescil hedeflerine ulaşılabilmesi için halkın desteği ve yerel yönetimin kararlılığı önemli görülüyor. Bunun yanı sıra, Kırşehir Belediyesi ve BAAK işbirliğinin ilk geniş katılımlı etkinliği, 24 Ekim’de yapılacak.
Etkinlikte gökyüzü gözlemleri, atölyeler ve söyleşilerle farklı yaş gruplarının bilimle buluşması öngörülüyor. Belediyenin duyurusunda, organizasyonun ilham kaynaklarından biri olarak, Atatürk’ün yönlendirmesiyle bilim tarihine yönelen Ordinaryüs Prof. Dr. Aydın Sayılı’nın 1947 yılında Cacabey Medresesi’ndeki rasat kuyusuna ilişkin faaliyetleri gösterildi.
Bu tarihsel bağın, geçmişteki bilim merakını bugünün kuşaklarına taşıması hedefleniyor. “Bilimin bayrağını yeniden göndere çekmek” düşüncesiyle oluşturulan buluşmaya bütün Kırşehirliler davet edilirken, organizasyonun ışık kirliliği hakkında kalıcı bir toplumsal duyarlılığa katkı sunması amaçlanıyor.
Ekicioğlu'ndan Murat Ağırel Açıklaması: Trajikomik Bir Olay. Öte yandan, Kırşehir'in Ceviz Haritası Çıkarıldı: İşte En Uygun Bölgeler.
Kırşehir'de Fiyatları Altüst Etmeye Geliyor!
