Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Öğretim Görevlisi, Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, tünel kazalarının neden daha kritik olduğunu ele aldı.
Tünellerde yaşanan kazalar çok daha karmaşık olabiliyor
Karayollarında meydana gelen trafik kazalarının her zaman ciddi sonuçlar doğurabildiğini dile getiren Özgür Şener, “Ancak tünellerde yaşanan kazalar, açık yollardaki kazalardan farklı olarak çok daha karmaşık olabilir. Özellikle deniz altından geçen uzun tünellerde meydana gelebilecek bir kaza; yangın, duman, görüş kaybı, maruz kalan insanların panikle güvenli olmayan davranışları, tahliye zorluğu ve ikincil çarpışmalar gibi birçok ilave olumsuz sonucu beraberinde getirebilir.” dedi.
Tünellerde küçük bir olay kısa sürede büyüyebiliyor
Açık yollarda sürücülerin alternatif güzergâhlar ve kaçış alanları bulunduğunu hatırlatan Özgür Şener, “Açık yollarda sürücüler için kaçış alanları, alternatif güzergâhlar ve doğal havalandırma imkânları bulunurken, tüneller kapalı ve sınırlı alanlardır. Bu nedenle küçük çaplı bir olay bile kısa sürede ciddi bir güvenlik sorununa dönüşebilir.” diye konuştu.
Özgür Şener, tünellerde meydana gelen kazaların bazı ayırt edici özelliklerini, “Kaçış alanlarının sınırlı olması, özellikle tek yönlü tünellerde kaza bölgesi öncesinin tahliye edilememesi, sürücüler ve taşıttaki yolcuların panik haldeki davranışlarının yeni tehlikeli durumlara sebep olması, yangın söz konusu ise alevlerin ve dumanın hızla yayılmasıyla hayati tehlikeye sebep olması, hareket alanı kısıtı sebebiyle acil müdahale ekiplerinin olay yerine ulaşmasının daha zor olması, takip mesafesine yeterince dikkat edilmemesi sebebiyle zincirleme kazaların daha kolay meydana gelmesi, ortamda duman varsa görüş mesafesinin ani şekilde düşebilmesi, yangın durumunda sıcaklığın çok hızlı yükselmesi ve hayati tehlikeye sebep olmasıdır.” şeklinde anlattı.
Şener, bu nedenle dünya genelinde tünellerin, normal karayolu kesimlerinden daha yüksek güvenlik standartlarıyla tasarlandığını ve işletildiğini söyledi.
Deniz altı tünellerinde çok katmanlı güvenlik sistemi bulunuyor
Modern deniz altı tünellerinde yüksek çözünürlüklü kamera sistemleri, yapay zekâ destekli olay algılama teknolojileri, yangın algılama sistemleri, acil kaçış koridorları ve gelişmiş haberleşme altyapılarının kullanıldığını belirten Özgür Şener, şöyle devam etti:
“Modern deniz altı tünelleri çok katmanlı güvenlik sistemleriyle donatılmaktadır. Tünelin tamamı yüksek çözünürlüklü kameralarla izlenir. Operatörler trafik akışını gerçek zamanlı olarak takip eder ve herhangi bir olağan dışı durumda anında müdahale başlatabilir. Yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojileri sayesinde; duran araç, ters yönde giden araç, rutin akışa göre yavaşlayan trafik, şerit ihlali, duman oluşumu, yola düşen nesne veya yağ vb. sıvı dökülmesi gibi rutin dışı durumlar saniyeler içerisinde tespit edilebilmektedir. Tünellerde sıcaklık sensörleri, duman dedektörleri ve yangın algılama sistemleri bulunur. Olası yangın durumunda havalandırma sistemleri otomatik olarak devreye girerek dumanın tahliye yönünü kontrol eder. Uzun tünellerde belirli aralıklarla acil çıkış kapıları ve kaçış galerileri yer alır. Bu alanlar insanların güvenli bölgelere ulaşmasını sağlar. Acil durum telefonları, anons sistemleri ve radyo yayın entegrasyonları sayesinde sürücülere anlık bilgilendirme yapılabilir. Özellikle deniz altı tünellerinde basınç, deformasyon, su sızıntısı ve yapı hareketleri sürekli sensörlerle takip edilir. Olası riskler daha kritik seviyeye ulaşmadan tespit edilmeye çalışılır.”
Düzenli bakım ve denetim büyük önem taşıyor
Güvenlik sistemlerinin varlığı tek başına yeterli olmadığını, düzenli bakım ve denetimin büyük önem taşıdığını kaydeden Özgür Şener, “Uluslararası uygulamalarda; Farklı senaryoları içeren periyodik güvenlik tatbikatları yapılır. Yangın senaryoları test edilir. Kamera ve sensör sistemleri düzenli olarak kontrol edilir. Havalandırma performansı sürekli olarak ölçülür. Acil tahliye süreleri değerlendirilir. Bağımsız teknik denetimler gerçekleştirilir. Amaç, herhang